میدان حسن آباد میدانی است که بافت و نظم کلاسیک منحصر بفرد آن نه تنها عاشقان هنر معماری بلکه هر انسانی را به وجد میآورد.
از نظر مکانی میدان حسن آباد درست محلی است که خیابان حافظ به اتمام رسیده و خیابان وحدت اسلامی آغاز میشود، بنابراین بطور دقیقتر میدان حسن آباد حدفاصل خیابان امام خمینی، حافظ و وحدت اسلامی است.
تاریخچه میدان حسن آباد
جالب اینجاست که برخلاف اینکه این میدان امروزه در جنوب غربی تهران واقع است در قدیم منطقه ای در شمال غرب تهران محسوب میشده است. این منطقه در زمان قدیم باغی بزرگ متعلق به میرزا یوسف آشتیانی ، صدراعظم ناصدرین شاه ملقب به مستوفی الممالک قاجار بوده است که وی نام این منطقه را به دلیل پسرش حسن، حسن آباد نام گذاری کرده است. پس از فوت پدر، این باغ به دست ورثه افتاد و فروخته شد و این شد که پس از آن دیگر خبری از باغ نبود و در عوض محله حسن آباد پدید آمد.
ساختمانهای اطراف میدان حسن آباد توسط معماران ایرانی ارمنی قلیچ باقلیان و لئون تادوسیان طراحی شده است. این میدان با چهار ساختمان یکسان احاطه شده است که هر کدام یک گوشه مربع را در بر می گیرند که باعث تقارن زیبایی در آنجا بود، اما متاسفانه در ابتدای دههی پنجاه در گوشهی جنوب شرقی میدان، ساختمان نازیبای بانک ملی برپا میشود که قرینه بودن بناهای میدان را برای همیشه برهم میزند. در سال 1380 تلاش کردند که با بازسازی بانک ملی و دادن ظاهری گنبدی شکل به آن با بقیه میدان هماهنگ شود ولی دیگر هیچ وقت مثل قبل نشد و تقارن و زیبایی اولیه آن برهم خورد.
با روی کار آمدن پهلوی و علاقه شدید آنها به مدرنیزه ساختن شهر ، اکثر بناهاب زیبا و قدیمی تخریب شد و میدان حسن آباد نیز از این اصل مستثنی نبود. در زمان پهلوی برای ایجاد میدان دایره ای شکل حسن آباد به شعاع 45 متر و مساحت 6500 متر تعداد زیادی از خانه ها و مغازه های اطراف ویران شد و به جای آن ها ساختمان های گنبدی شکلی و همچنین 8 گنبد مدور فلزی ساخته شد که بنابراین نام این میدان به هشت گنبد تغییر کرد.
پس از انقلاب ایران در سال 1979 ، این میدان به "31 شهریور" تغییر نام یافت. اما دوباره نام اصلی و قدیمی آن یعنی حسن آباد به آن برگشت و امروزه همه به این نام آنجا را میشناسند.
نصرالله حدادی در این باره در «طهران قدیم» این گونه می نویسد:
میرزایوسف مستوفیالممالک، اراضی بالادست محله سنگلج را تا فاصله بالای آب کرج در تیول (ملک) خود داشت. او بخشی از آن را به پسرش «حسن مستوفیالممالک» بخشید و باغ حسنآباد، واقع در همین حوالی میدان حسنآباد ساخته شد. در بالادست میدان، یوسفآباد شکل گرفت و در انتها به محله بهجتآباد که اقلیت ارامنه در آن زندگی میکردند، ختم میشد که تماما جزو مایملک میرزا یوسف مستوفی الممالک بود. در قسمت چپ ـ شمال غرب_ این میدان، قبرستان قدیمیای قرار داشت که در وَبای عام تهران در 25 محرم سال 1310 قمری پر از اجساد فوتشدگان شد. از جمله این فوتشدگان، میرزا رضا کلهر بود. بعدها این قبرستان را تخریب و به جای آن «اداره اطفائیه تهران» (آتشنشانی) شکل گرفت. اطفائیه تهران که به وسیله روسها در خیابان ری، سهراه امین حضور، گاراژ حسینی، راهاندازی شده بود، در سال 1311 شمسی به این محل انتقال یافت و بلدیه آن را تحت نظر گرفت.
در 16 فروردین 1377 این میدان به همراه ساختمان های اطرافش جز آثار ملی ایران به ثبت رسید.
امروزه این میدان بافت تجاری پیدا کرده است... از کاموا گرفته تا یرق آلات و ابزارآلات تا وسایل چوبی و اداری.
در ضلع جنوب غربی میدان فضایی رنگارنگ را می بینید که مربوط به مغازه های کاموا فروشی است که در فصول سرد جای سوزن انداختن در آنجا نیست. در خیابانهای اطراف میدان بخصوص خیابان امام خمینی انواع و اقسام ابزار و یرق آلات هر صنفی را پیدا خواهید کرد و در حد فاصل حسن آباد تا ابوسعید میتوانید بورس کامل سیسمونی و سرویس چوب را مشاهده کنید. در قسمت بالایی میدان به مراکز خرید موبایل و لوازم جانبی آن یعنی علاالدین و چهارسو دسترسی دارید.
برای رفتن به میدان حسن آباد توصیه میکنم با وسیله شخصی نروید که هم طرح است و هم در ترافیک شدید گیر می کنید... استفاده از متروی حسن آباد واقع در خود میدان بهترین گزینه است که این ایستگاه واقع در خط صادقیه-فرهنگسرا است.
ارتقاء سریع سایت در گوگل با ❌بک لینک قوی❌
مشاهده
وبلاگ میدان های معروف ایران
